به گزارش خبرگزاری حوزه، در این یادداشت آمده است: "واقعه عاشورا تنها یک نبرد نظامی میان حق و باطل نبود؛ بلکه نقطه آغاز یکی از تاثیرگذارترین نبرد روایتها در تاریخ اسلام به شمار میرود. اگرچه دشمن با شهادت امام حسین (ع) و یارانش میپنداشت که حقیقت را در میان غبار تبلیغات و تحریف دفن خواهد کرد، اما رسالت الهی حضرت زینب (س) تمام معادلات را دگرگون ساخت. ایشان با بصیرت، شجاعت و قدرت بینظیر در تبیین حقیقت، رسانهای زنده و اثرگذار شدند که پیام عاشورا را از کربلا تا کوفه، شام و سراسر تاریخ رساند و پیروز قطعی و الیالابد جنگ روایتهای دستگاه ظلم شد.
حضرت زینب (س) با خطبههای روشنگرانه و روایت دقیق وقایع که مبتنی بر مخاطبشناسی و تسلط معنایی بیبدیل بر روایت بود، نهتنها پرده از چهره واقعی حکومت اموی برداشت، بلکه با مدیریت افکار عمومی، شکست ظاهری میدان نبرد را به پیروزی عظیم و ماندگار فرهنگی و رسانهای تبدیل کرد. از این منظر، عاشورا را میتوان نخستین نمونه از نبرد روایتها دانست که در آن، پیروزی نهایی نه با شمشیر، بلکه با قدرت آگاهیبخشی، روایت صحیح و جهاد تبیین رقم خورد. "
در ادامه یادداشت نیز میخوانیم: "با این وصف اگر عاشورا را تنها یک نبرد نظامی بدانیم، روایت رسمی حکومت اموی این بود که یک شورش علیه خلافت، سرکوب شده و مخالفان حکومت شکست خوردهاند. اما پس از پایان نبرد در کربلا، جنگ دیگری آغاز شد؛ «جنگ روایتها». در این میدان، حضرت زینب (س) بهعنوان بزرگترین راوی و رسانه نهضت حسینی ظاهر شد و اجازه نداد دستگاه تبلیغاتی یزید، حقیقت عاشورا را مصادره کند.
رسانه اموی تلاش میکرد امام حسین (ع) و یارانش را بهعنوان «خارجشدگان از دین و شورشیان علیه نظم جامعه» معرفی کند. در فضایی که منبرهای حکومت اموی، خطیبان درباری و شبکه ارتباطی خلافت در اختیار حاکمان بود، صدای حقیقت به ظاهر خاموش شده بود. اما حضرت زینب (س) با بهرهگیری از قدرت شهادت، روایت و افشاگری، معادله رسانهای را تغییر داد.
خطبههای ایشان در کوفه و شام، نمونهای از یک کنش رسانهای هوشمندانه بود. زینب (س) نخست چارچوب روایت دشمن را شکست و به جای آنکه اهل بیت (ع) در جایگاه «اسیران شکستخورده» دیده شوند، آنان را صاحبان حق و حاملان پیام الهی معرفی کرد و حکومت یزید را در جایگاه متهم نشاند. جمله مشهور ایشان خطاب به یزید: «فَکِد کَیدَک وَ اسعَ سَعیک...» در واقع اعلام این حقیقت بود که قدرت سیاسی میتواند بدنها را به اسارت ببرد، اما توان خاموش کردن پیام را ندارد. "
در بخش دیگری از این یادداشت آورده شده است: "از منظر ارتباطات، حضرت زینب (س) در خطبههای کوفه و شام مسیری که طی شد، چند اقدام کلیدی انجام دادند:
۱ـ بازتعریف قاب رسانهای: تبدیل روایت «پیروزی حکومت بر شورش» به روایت «شهادت مظلومانه در برابر ظلم.»
۲ـ شکستن انحصار رسانهای قدرت: استفاده از مجالس عمومی، بازار کوفه و دربار یزید بهعنوان رسانههایی برای رساندن پیام.
۳ـ شخصیسازی روایت: معرفی شهدا نه بهعنوان مخالفان سیاسی، بلکه بهعنوان خاندان پیامبر (ص) و چهرههای اخلاقی و دینی.
۴ـ تبدیل رنج به پیام: کاروان اسرا به جای آنکه نماد شکست باشد، به یک کاروان حامل خبر و آگاهی تبدیل شد.
نتیجه این نبرد رسانهای آن بود که پیروزی نظامی یزید به شکست سیاسی و اخلاقی تبدیل شد. افکار عمومی در کوفه و شام دچار تردید و بیداری شد و روایت رسمی حکومت ترک برداشت؛ به گونهای که حادثهای که قرار بود در صحرای کربلا پایان یابد، به یک جریان ماندگار تاریخی تبدیل شد.
نویسنده همچنین با تأکید بر این نکته که حضرت زینب(س) نخستین راوی و مدیر بحران رسانهای عاشورا بوده است، نوشت:"حضرت زینب(س) کسی است که با روایت درست، بههنگام، نقطهزن و صریح و البته مبتنی بر مخاطبشناسی، اجازه نداد «واقعیت» قربانی «تبلیغات قدرت» شود. این مهمترین درس رسانهای عاشوراست: در جنگ روایتها، پیروزی همیشه متعلق به کسی نیست که ابزار بیشتری در اختیار دارد، بلکه متعلق به کسی است که بتواند حقیقت را به زبان اثرگذار و در زمان مناسب روایت کند. "
در بخش دیگری از این یادداشت همچنین می خوانیم:"البته پیروزی حضرت زینب (س) در جنگ روایتها، بیش از آنکه ناشی از داشتن ابزار رسانهای باشد، نتیجه مدیریت هوشمندانه «پیام»، «زمان» و «مخاطب» بود. او در شرایطی روایت عاشورا را به دست گرفت که همه ابزارهای ارتباطی در اختیار حکومت اموی بود؛ اما با چند راهبرد توانست روایت رسمی را بشکند و مسیر تسلط روایت حقیقی را فراهم آورد که به آنها اشاره خواهد شد:
۱: تغییر جایگاه «پیروز» و «شکستخورده»
یزید میخواست عاشورا بهعنوان پیروزی حکومت و شکست یک گروه معترض ثبت شود. حضرت زینب (س) این قاب را معکوس کرد و نشان داد که پیروزی واقعی، حفظ حقیقت و کرامت انسانی است و شکست حقیقی، سقوط اخلاقی قدرتی است که برای حفظ حکومت، فرزند پیامبر (ص) را به شهادت رسانده است.
۲: حضور در قلب رسانه دشمن
یکی از مهمترین تاکتیکهای رسانهای حضرت زینب (س) این بود که از همان فضاهایی که حکومت برای نمایش قدرت خود طراحی کرده بود، بهعنوان تریبون افشاگری استفاده کرد؛ از بازار و مسجد کوفه تا دربار یزید در شام. او صحنهای را که قرار بود جشن پیروزی حکومت باشد، به محاکمه اخلاقی و سیاسی حکومت تبدیل کرد.
۳: روایت از جایگاه شاهد عینی
در جنگ روایتها، کسی که «شاهد ماجرا» است قدرت تاثیرگذاری بیشتری دارد. در واقع روایت منطبق بر عینیات میدان مسیر تسلط روایت را هموارتر میکند. حضرت زینب (س) نه یک روایتگر و تحلیلگر دور از واقعه، بلکه کسی بود که لحظهبهلحظه واقعه عاشورا را دیده بود. این جایگاه به روایت ایشان اعتبار و تاثیر دقیقتری داده و امکان تحریف را کاهش میداد.
۴: پیوند دادن احساس و آگاهی
موفقیت رسانهای فقط در انتقال خبر نیست بلکه در ساختن معناست. حضرت زینب (س) در سخنان خود هم احساسات مردم را بیدار کرد و هم به آنان آگاهی داد. اشک و اندوه را به پرسش تبدیل کرد و با طرح گزارههای معنایی جدی مردم را وادار به سوال و تلاش برای یافتن پاسخ کرد.
۵: تبدیل یک رویداد کوتاه به یک روایت ماندگار
حکومت اموی میخواست کربلا یک حادثه محدود در یک روز و یک سرزمین باقی بماند، اما حضرت زینب (س) با بازگویی مداوم پیام عاشورا، آن را از یک «خبر» به یک «گفتمان تاریخی» تبدیل کرد؛ روایتی که نسلهای بعدی نیز آن را بازتولید کردند.
نصیری همچنین در این متن تأکید کرده است:"از منظر رسانهای، میتوان گفت یزید در میدان نظامی پیروز شد، اما حضرت زینب (س) در میدان معنا و افکار عمومی پیروز شد؛ زیرا توانست روایت غالب را تغییر دهد و اجازه ندهد قدرت سیاسی، تعریف نهایی از حقیقت را در اختیار بگیرد.
حادثه عاشورا نشان داد که پیروزی در یک نهضت الهی تنها به نتیجه میدان نبرد وابسته نیست، بلکه حفظ حقیقت و انتقال صحیح پیام آن نیز بخشی از این پیروزی است. در این میان، حضرت زینب (س) با ایفای نقشی بیبدیل در عرصه تبیین و روایت، توانستند نقشه دشمن برای تحریف واقعه کربلا را ناکام بگذارند. خطبههای آتشین ایشان در کوفه و شام، افکار عمومی را بیدار ساخت، مشروعیت حکومت اموی را به چالش کشید و پیام قیام امام حسین (ع) را برای همیشه در حافظه تاریخ ثبت کرد.
از منظر ارتباطات و رسانه، حضرت زینب (س) الگویی ماندگار از مدیریت بحران، جهاد تبیین، اقناع افکار عمومی و مقابله با جنگ روایتها هستند. ایشان با وجود همه رنجها و مصائب، اجازه ندادند حقیقت عاشورا در هیاهوی تبلیغات دشمن گم شود و نشان دادند که روایت درست و آگاهیبخش میتواند اثری ماندگارتر از هر قدرت نظامی بر جای گذارد.
در بخش پایانی یادداشت نیز تصریح شده است:"امروز نیز، در عصر رسانههای نوین و جنگهای شناختی، سیره حضرت زینب (س) همچنان الهامبخش همه کسانی است که در مسیر دفاع از حقیقت گام برمیدارند. صداقت در روایت، شجاعت در بیان حق، بصیرت در شناخت شرایط و استقامت در برابر فشارهای تبلیغاتی، از مهمترین درسهایی است که میتوان از آن بانوی بزرگ اسلام آموخت. از این رو، حضرت زینب (س) نهتنها پیامآور عاشورا، بلکه نماد جاودانه پیروزی حقیقت در میدان جنگ رسانهای و روایتها هستند؛ پیروزیای که پس از قرنها همچنان الهامبخش آزادگان جهان است. "
نظر شما